Thứ tự học phát âm tiếng Trung: từ pinyin đến hội thoại
Đừng cố làm cho phát âm hoàn hảo ngay một lúc. Hãy xây theo thứ tự sau:
- Học đọc được các phụ âm và nguyên âm của pinyin.
- Luyện bốn thanh theo cặp hai âm tiết, không phải từng âm tiết lẻ.
- Đọc thành tiếng các từ thường gặp và câu ngắn.
- Tự ghi âm và so giọng mình với bản mẫu.
Bạn không cần chờ để bắt đầu nói. Dùng những cụm ngắn và chỉ quay lại những âm khiến bạn vấp mới là cách giúp chúng bám lại.
Hướng dẫn cho hai tuần đầu
Thay vì học hết pinyin trong một ngày, hãy tăng dần từng khác biệt nhỏ về âm. Với 15–20 phút mỗi ngày, cách chia sau là thực tế:
| Ngày | Trọng tâm | Kiểm tra trong ngày đó |
|---|---|---|
| 1–3 | bốn thanh | làm chuyển động mā/má/mǎ/mà thật lớn |
| 4–6 | vận mẫu | tách u/ü và -n/-ng theo miệng và mũi |
| 7–9 | bật hơi | kiểm tra xem hơi có ra ở b/p, d/t, g/k không |
| 10–12 | vị trí lưỡi | giữ zh/ch/sh, j/q/x, z/c/s ở các nhóm khác nhau |
| 13–14 | cụm ngắn | nói 你好 (nǐ hǎo, “xin chào”) và 谢谢 (xièxie, “cảm ơn”) không dừng |
Chia một buổi luyện hằng ngày thành ba
Năm phút đầu, nghe bản mẫu và nói cùng âm đó. Năm phút tiếp, luân phiên hai âm giống nhau. Năm phút cuối, ghi âm một cụm ngắn và so sánh. Ngay cả ngày tăng âm mới, hãy trộn một cặp đối lập của hôm trước, để các âm không bị đặt lại mỗi ngày và bạn giữ được một mốc so sánh cho các khác biệt.
Ví dụ, vào ngày b/p, luân phiên bā/pā, rồi nghe 爸爸 (bàba, “bố”) và 怕 (pà, “sợ”). Đừng xếp chúng vào b/p của tiếng mẹ đẻ; trước hết hãy xem hơi có tiếp tục không. Nghĩa có thể học sau.
Khi nào có thể đi tiếp
Bạn không cần bám một âm đến khi hoàn hảo. Nếu ngay sau bản mẫu bạn có thể đưa giọng theo cùng hướng, nhận ra hai âm giống nhau là khác nhau, và nêu được một điều cần sửa từ bản ghi — hãy đi tiếp. Nhưng đừng đẩy phụ âm mà bỏ qua thanh điệu: kể cả khi luyện một thanh mẫu hay vận mẫu mới, luôn đặt lên một thanh, như thanh 1 hoặc thanh 4. Nếu một âm ổn khi đứng riêng nhưng phẳng đi ở hai âm tiết, hãy dành năm phút cho phân biệt thanh điệu và năm phút cho bài luyện thanh mẫu và vận mẫu.